مقدمه
همانطور که در مقاله چگونه با 5 روش ساده، قطعات اصلی چری را از تقلبی تشخیص دهیم؟ تاکید کردیم، همه قطعات اهمیت یکسانی ندارند. زمانی که موضوع سلامت و هزینه تعمیرات سنگین گیربکس CVT مطرح باشد، استفاده از قطعات تقلبی یک ریسک غیرمنطقی است. گیربکس CVT به دلیل ساختار پیچیده، حساسیت بالا به کیفیت روغن و دقت عملکرد قطعات داخلی، نیازمند استفاده از لوازمی با بالاترین استاندارد کیفیت است. هرگونه کوتاهی در این زمینه میتواند منجر به زنجیرهای از خرابیها شود که هزینه نهایی آن دهها برابر قیمت یک قطعه اصلی خواهد بود.
در این مقاله، به صورت تخصصی به بررسی ۳ بخش حیاتی این سیستم یعنی کارتل (سینی)، فیلتر روغن و شیر برقی (سلونوئید) میپردازیم و روشهای عملی تشخیص نمونه اصلی از تقلبی را با جزئیات کامل تشریح میکنیم.
۱. کارتل گیربکس (Oil Pan):
شاید در نگاه اول، کارتل یا سینی گیربکس یک قطعه فلزی ساده به نظر برسد، اما وظایف آن بسیار حیاتی است. این قطعه نه تنها به عنوان مخزن اصلی نگهداری روغن گیربکس عمل میکند، بلکه نقش مهمی در فرآیند خنککاری روغن نیز ایفا میکند. سطح بزرگ فلزی آن به تبادل حرارت با هوای محیط کمک کرده و دمای عملیاتی گیربکس را در محدوده استاندارد نگه میدارد.
استفاده از یک کارتل تقلبی میتواند عواقب جدی به همراه داشته باشد؛ از نشت تدریجی روغن که منجر به کاهش سطح آن و آسیب به پولیها و تسمه فلزی میشود، تا تاب برداشتن در اثر چرخههای گرم و سرد شدن که آببندی را برای همیشه مختل میکند.
چک لیست جامع تشخیص کارتل اصلی از تقلبی:
1)کیفیت آلیاژ و ریختهگری:
قطعه اصلی: کارتل اصلی از آلیاژ آلومینیوم یا فولاد باکیفیت ساخته شده که سطح آن کاملاً یکدست، صاف و با پرداختکاری دقیق است. این کیفیت آلیاژ به انتقال بهتر حرارت کمک میکند.
قطعه تقلبی: نمونههای تقلبی معمولاً از آلیاژهای نامرغوب با ناخالصی تولید میشوند. سطح آنها اغلب زبر، متخلخل و دارای زائدههای ناشی از ریختهگری ضعیف است. این ناهمواریها نه تنها ظاهری نامناسب دارند، بلکه میتوانند مانع از نشستن صحیح واشر شوند.
2)واشر آببندی (Gasket):
قطعه اصلی: واشر همراه کارتل اصلی، از مواد لاستیکی باکیفیت (معمولاً سیلیکون یا نیتریل) ساخته شده که نرم، منعطف و کاملاً مقاوم در برابر حرارت و روغن است. ابعاد آن دقیقاً با شیار روی کارتل مطابقت دارد.
قطعه تقلبی: واشرهای تقلبی اغلب از پلاستیک خشک و بیکیفیت ساخته میشوند که در برابر حرارت به سرعت شکننده شده و خاصیت آببندی خود را از دست میدهند. این واشرها مقصر اصلی بسیاری از نشتیهای روغن هستند.
3)حکاکی برند و شماره فنی (Part Number):
قطعه اصلی: لوگوی شرکت سازنده (مانند Chery) و شماره فنی قطعه به صورت لیزری یا پرسی با فونت واضح و عمق یکنواخت حک شده است. این حکاکیها دائمی هستند.
قطعه تقلبی: این اطلاعات معمولاً به صورت چاپی بیکیفیت درج شده که ممکن است با حلالهای ضعیف یا حتی با خراشیدن ناخن پاک شوند. فونت ناخوانا و عدم تقارن نیز از دیگر نشانههاست.
4)دقت در محل قرارگیری پیچها:
قطعه اصلی: سوراخهای پیچ در کارتل اصلی با دقت میلیمتری و کاملاً همراستا با بدنه گیربکس ماشینکاری شدهاند. این دقت باعث میشود تمام پیچها به طور یکنواخت سفت شده و فشار یکسانی به واشر وارد کنند.
قطعه تقلبی: در نمونههای تقلبی، احتمال عدم تطابق این سوراخها یا وجود پلیسه در اطراف آنها زیاد است که باعث میشود کارتل به درستی در جای خود قرار نگیرد و آببندی ناقص باشد.
۲. فیلتر روغن گیربکس (CVT Filter):
روغن گیربکس CVT به طور مداوم در حال گردش است و ذرات میکروسکوپی فلزی که در اثر سایش طبیعی تسمه و پولیها ایجاد میشوند را با خود حمل میکند. وظیفه فیلتر روغن، به دام انداختن این ذرات مخرب قبل از رسیدن آنها به قطعات حساسی مانند شیر برقیها، پمپ روغن و مغزی گیربکس است.
یک فیلتر تقلبی به دلیل کیفیت پایین مواد، یا به سرعت مسدود شده و باعث افت فشار روغن میشود، یا بدتر از آن، توانایی جذب ذرات را نداشته و اجازه میدهد این “سمباده مایع” در کل سیستم گردش کرده و باعث فرسودگی زودرس و پرهزینه شود.
چک لیست جامع تشخیص فیلتر اصلی از تقلبی:
1)کیفیت و تراکم مواد فیلتراسیون:
قطعه اصلی: با نگاه کردن به داخل فیلتر اصلی، کاغذ فیلتراسیون متراکم با چینهای (Pleats) بسیار زیاد، منظم و عمیق را مشاهده خواهید کرد. این سطح مقطع بالا، ظرفیت جذب آلودگی را به حداکثر میرساند.
قطعه تقلبی: فیلترهای تقلبی از کاغذ نازک و نامرغوب با چینهای کم، نامنظم و کمعمق استفاده میکنند. این فیلترها ظرفیت بسیار پایینی دارند و عملاً کارایی چندانی در تصفیه روغن ندارند.
2)کیفیت ساخت بدنه و ساختار داخلی:
قطعه اصلی: بدنه پلاستیکی یا فلزی فیلتر اصلی از مواد مقاوم در برابر فشار و حرارت روغن ساخته شده است. اتصالات و پرسها کاملاً محکم و بدون نقص هستند.
قطعه تقلبی: بدنه این فیلترها معمولاً از پلاستیک بازیافتی و شکننده ساخته شده که ممکن است در اثر فشار روغن ترک بردارد.
3)اورینگها و واشرهای آببندی:
قطعه اصلی: اورینگهای لاستیکی در فیلتر اصلی، نرم، دارای ابعاد دقیق و از جنسی هستند که در تماس با روغن داغ، خاصیت خود را از دست نمیدهد.
قطعه تقلبی: این اورینگها معمولاً سفت، بیکیفیت و با ابعاد غیردقیق هستند که نمیتوانند از نشت داخلی یا خارجی روغن جلوگیری کنند و باعث افت فشار در سیستم میشوند.
۳. شیر برقی (Solenoid):
شیر برقیها، قطعات الکترومکانیکی بسیار دقیقی هستند که به عنوان بازوهای اجرایی کامپیوتر خودرو (ECU) عمل میکنند. آنها با دریافت سیگنالهای الکتریکی، مسیر جریان روغن پرفشار را باز و بسته کرده و با کنترل دقیق این فشار، نسبت دندهها را در گیربکس CVT به نرمی و پیوستگی تغییر میدهند.
عملکرد نادرست حتی یکی از این شیر برقیها به دلیل کیفیت پایین ساخت در نمونه تقلبی، منجر به علائم آزاردهندهای مانند تقه زدن هنگام شروع حرکت، گاز هرز خوردن، تاخیر در واکنش گیربکس و در موارد شدید، قرار گرفتن گیربکس در حالت اضطراری (Limp Mode) میشود.
چک لیست جامع تشخیص شیر برقی اصلی از تقلبی:
1) کیفیت سوکت و پینهای اتصال:
قطعه اصلی: سوکت اتصال در شیر برقی اصلی از پلاستیک باکیفیت (مانند PBT) ساخته شده که در برابر حرارت مقاوم است. پینهای داخلی آن کاملاً صاف، براق، با روکش ضدخوردگی و محکم در جای خود قرار دارند.
قطعه تقلبی: پلاستیک سوکت معمولاً ارزان و شکننده است. پینها ممکن است کج، اکسید شده یا شل باشند که باعث اتصال ضعیف و ارسال سیگنالهای متناوب و غلط به ECU میشود.
2) بدنه فلزی و دقت ماشینکاری:
قطعه اصلی: سطح بدنه فلزی شیر برقی اصلی، کاملاً صاف، یکنواخت و با پرداختکاری دقیق و بدون لبههای تیز است. این نشاندهنده استفاده از ماشینآلات دقیق در فرآیند تولید است.
قطعه تقلبی: در نمونههای تقلبی، ممکن است لبههای تیز، سطوح ناصاف و بقایای ماشینکاری را مشاهده کنید که نشان از تولید عجولانه و غیراستاندارد دارد.
3) شماره فنی و کدهای شناسایی:
قطعه اصلی: شماره فنی، کد تولید و لوگوی سازنده به صورت واضح، خوانا و دائمی (معمولاً حکاکی لیزری) روی بدنه قطعه درج شده است.
قطعه تقلبی: این اطلاعات یا وجود ندارند، یا به صورت چاپی کمرنگ و بیکیفیت هستند که به راحتی پاک میشوند.
4) بستهبندی محافظ:
قطعه اصلی: قطعات الکترونیکی حساس مانند شیر برقی، اغلب در بستهبندیهای محافظ، پلمب شده و گاهی در کیسههای ضد الکتریسیته ساکن (آنتی استاتیک) عرضه میشوند تا از آسیبهای احتمالی حین حمل و نقل جلوگیری شود.
قطعه تقلبی: معمولاً در یک بستهبندی ساده و بدون هیچگونه محافظ خاصی قرار دارند.
نکته کلیدی: اهمیت روغن گیربکس CVT اصلی:
تشخیص و خرید قطعات اصلی تنها نیمی از راه است. مهمترین عاملی که سلامت تمام این قطعات به آن وابسته است، روغن گیربکس (CVT Fluid) است. روغن گیربکس CVT یک سیال مهندسی شده بسیار پیشرفته است و با روغن گیربکسهای اتوماتیک معمولی (ATF) کاملاً متفاوت است. این روغن باید دارای خواص ضدسایش، پایداری حرارتی بالا و ضریب اصطکاک دقیق برای عملکرد صحیح تسمه فلزی روی پولیها باشد.
- همیشه و حتماً از روغن CVT توصیهشده توسط کارخانه سازنده خودروی خود (با گرید و استاندارد مشخص) استفاده کنید.
- استفاده از روغنهای تقلبی یا حتی روغنهای اصلی اما با گرید نامناسب، میتواند به سرعت باعث لغزش تسمه، افزایش دما، تشکیل لجن و آسیب دائمی به کل مجموعه گیربکس شود.
سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا میتوانم به طور موقت از فیلتر گیربکس غیر اصلی استفاده کنم؟
خیر. این کار به هیچ وجه توصیه نمیشود. آسیب ناشی از فیلتراسیون ضعیف، تدریجی اما قطعی است. ذراتی که در همان چند صد کیلومتر اول از فیلتر تقلبی عبور میکنند، میتوانند خراشهای میکروسکوپی در کانالهای روغن و سطوح شیر برقیها ایجاد کنند که در بلندمدت منجر به افت فشار و خرابی میشود.
۲. شایعترین علائم خرابی قطعات تقلبی گیربکس CVT چیست؟
- لرزش یا “تقه” هنگام شروع حرکت از حالت سکون.
- احساس لغزش یا گاز هرز خوردن خودرو، به خصوص در سربالاییها.
- تاخیر در درگیر شدن گیربکس هنگام قرار دادن دسته دنده در حالت D یا R.
- شنیدن صداهای غیرعادی مانند زوزه یا وزوز از ناحیه گیربکس.
- روشن شدن چراغ چک موتور یا چراغ هشدار گیربکس.
۳. آیا تعویض روغن و فیلتر گیربکس CVT ضروری است؟
بله، کاملاً ضروری است. برخلاف تصور برخی، روغن گیربکس CVT نیز عمر مفیدی دارد و به مرور زمان خواص خود را از دست میدهد. تعویض منظم روغن و فیلتر طبق دستورالعمل شرکت سازنده (معمولاً بین ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر)، بهترین و کمهزینهترین راه برای افزایش طول عمر گیربکس چند ده میلیونی شماست.
مقالات پیشنهادی برای تکمیل اطلاعات:
عملکرد صحیح موتور، مستقیماً روی سلامت و کارکرد گیربکس شما تاثیر میگذارد. سنسورهای معیوب میتوانند با ارسال اطلاعات غلط به ECU، به گیربکس فشار مضاعف وارد کنند. برای اطمینان از این بخش حیاتی، حتما مقاله سنسور تقلبی نخرید! ۴ روش تشخیص سنسور اصلی چری (اکسیژن، MAP و…)را هم مطالعه کنید.
جمعبندی:
انتخاب قطعات اصلی برای گیربکس CVT یک انتخاب لوکس نیست، بلکه یک ضرورت فنی و اقتصادی است. هزینه اولیه بالاتر برای خرید یک کارتل، فیلتر یا شیر برقی اورجینال، در واقع نوعی سرمایهگذاری هوشمندانه برای جلوگیری از هزینههای بسیار سنگین تعمیرات اساسی گیربکس در آینده است. همیشه هنگام خرید، به جزئیات کلیدی که در این مقاله به آنها اشاره شد—از کیفیت مواد و دقت در ساخت گرفته تا حکاکیها و بستهبندی—توجه دقیق داشته باشید.
مشاوره تخصصی و خرید قطعات اصلی از یدک ابزار:
تشخیص قطعه اصلی از تقلبی و اطمینان از کیفیت آن، مهمترین گام برای حفظ سلامت و جلوگیری از هزینههای سنگین برای خودروی شماست. تیم کارشناسان فنی ما در یدک ابزار آماده است تا شما را در این مسیر راهنمایی کند.
برای دریافت مشاوره فنی کاملاً رایگان در مورد مشکلات خودرو و خرید لوازم یدکی اصلی چری و ام وی ام با ضمانت اصالت، با ما تماس بگیرید.
تماس مستقیم با کارشناس فروش:۰۹۱۲۴۴۹۸۴۶۶
بدون بازخورد